دکتر بهزاد پایمرد، مدیرعامل سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، روز یکشنبه(۱۰ خرداد) در نشستی تخصصی با جمعی از خبرنگاران فعال در حوزه فناوری، که در محل این سازمان برگزار شد، به تشریح رویکردها، اولویتها و برنامههای جاری این مجموعه پرداخت. این نشست در فضایی تعاملی و صمیمانه برگزار شد و فرصتی مناسب برای تبادل نظر مستقیم میان مدیران سازمان و نمایندگان رسانههای تخصصی فراهم آورد.
در بخش آغازین این نشست، فلسفه و ضرورت تأسیس سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران بهتفصیل تشریح شد. در این بخش تأکید شد که ایجاد ساختاری تخصصی و متمرکز برای سیاستگذاری، حمایت، راهبری و توسعه زیستبوم فناوری و نوآوری در مدیریت شهری، پاسخی ضروری به پیچیدگیهای روزافزون اداره یک کلانشهر مدرن است. در این راستا، نقش محوری این سازمان در بهرهگیری هدفمند از ظرفیت فناوریهای نوین برای ارتقای کیفیت خدمات شهری، حل مسائل پیچیده شهر و تقویت پیوند میان مدیریت شهری و بازیگران فعال زیستبوم نوآوری بهصراحت مورد اشاره قرار گرفت.
از خلأ تا ساختار؛ چگونه سازمان فناوریهای نوین شکل گرفت / تهران نیازمند جهش فناورانه
دکتر بهزاد پایمرد، مدیرعامل سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، در ابتدای این نشست با تشریح پیشینه و ضرورت شکلگیری سازمان تصریح کرد که شهرداری تهران بهمثابه یک نهاد خدماتی گسترده، متشکل از حدود ۴۵ سازمان و شرکت و ۲۲ منطقه شهری است و حجم بالای وظایف اجرایی روزمره، فرصت چندانی برای تحول فناورانه در بدنه این مجموعه باقی نمیگذاشت.
وی افزود که تهران بهعنوان پایتخت کشور نیازمند جهشی جدی در بهرهگیری از فناوریهای نوین برای ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است و از همان سال نخست فعالیت مدیریت شهری جدید، این خلأ بهشدت احساس شد و پیگیریها برای تأسیس سازمانی تخصصی در این حوزه آغاز گردید.
دکتر پایمرد همچنین به چالشهای پیشروی تأسیس این سازمان اشاره کرد و توضیح داد که افزودن یک ساختار جدید به شهرداری فرایندی بسیار پیچیده بود؛ بهگونهای که رایزنیهای فشردهای در حدود هشت تا نه ماه با شورای اسلامی شهر تهران صورت پذیرفت تا تمایز مأموریتی این سازمان با سازمان فناوری اطلاعات (فاوا) بهروشنی تبیین شود. وی تأکید کرد که سازمان فاوا عمدتاً بر ابزارهای حوزه فناوری اطلاعات متمرکز است، در حالی که مأموریت سازمان فناوریهای نوین، نفوذ و رسوخ فناوری در حوزههایی نظیر پسماند، حملونقل، عمران و سایر خدمات شهری است تا نوسازی و تحولی جدی در شهر رقم بخورد.
مدیرعامل سازمان فناوریهای نوین همچنین به روند اخذ مجوز از وزارت کشور پرداخت و توضیح داد که با توجه به سیاست دولت مبنی بر کوچکسازی ساختارها، این وزارتخانه در ابتدا با ایجاد ساختار جدید مخالف بود؛ اما در نهایت با حذف یکی از شرکتهای زیرمجموعه شهرداری و جایگزینی آن با سازمان جدید، حدود دو سال پیش اساسنامه از وزارت کشور دریافت و فعالیت رسمی آغاز شد. این موقعیت سازمانی، اقتدار و ظرفیت لازم را برای تعاملات جدیتر با سازمانهای درون شهرداری و نهادهای بیرونی فراهم میآورد؛ بهگونهای که نقش این سازمان در مدیریت شهری تهران را میتوان معادل نقش معاونت علمی در نهاد ریاستجمهوری دانست.
وی با تأکید بر کارکرد این سازمان بهعنوان حلقه وصل میان نیازهای شهری و اکوسیستم فناوری کشور، تشریح کرد که نیازهای سازمانهای مختلف شهرداری احصا و از طریق تعامل با معاونت علمی ریاستجمهوری، وزارت علوم، پارکهای علم و فناوری و شرکتهای دانشبنیان برطرف میشوند.
معضلات تهران؛ چالشهایی که از یک نهاد برنمیآید
دکتر پایمرد با اشاره به ورود سازمان فناوریهای نوین به کلانمسائل شهر تهران اظهار داشت که بسیاری از معضلات پایتخت نظیر ترافیک، آلودگی هوا و مدیریت پسماند، موضوعاتی فرابخشی و فراسازمانی هستند که حل آنها نیازمند مشارکت چندین نهاد درون و بیرون از شهرداری، از جمله وزارت راه و شهرسازی، است. رویکرد این سازمان، ورود به کلانپروژهها و ایجاد هماهنگی فناورانه برای حل آنهاست.
وی افزود که موفقیتهای حاصل از تأسیس این سازمان در دوره فعلی مدیریت شهری موجب شده تا شهرداریهای مشهد و اصفهان نیز درخواست راهاندازی سازمان مشابهی را ارائه دهند.
چهار پهنه جدید برای استقرار فناوران پایتخت
دکتر پایمرد از توسعه زیرساختهای فیزیکی برای استقرار فناوران خبر داد و تصریح کرد که در کنار سازمان فناوریهای نوین، پارک علم و فناوری شهرداری تهران نیز بهعنوان نهاد توسعه زیرساخت برای فناوران پایتخت راهاندازی شده است. وی یادآور شد که با پیگیریهای انجامشده، چهار مجموعه در سطح شهر تهران در شورای عالی گسترش وزارت علوم بهعنوان اراضی پارک علم و فناوری شهر تهران به تصویب رسیده که از مهمترین آنها میتوان به اختصاص حدود ۲۶۰ هکتار در بوستان ولایت و مجموعه سههکتاری اتحاد در شرق تهران اشاره کرد. سه مجموعه دیگر پارک علم و فناوری اتحاد، پارک علم و فناوری سیمان ری و آخرین مجموعهای در بوستان گفتوگو واقع شده است.
کارخانهای با یک قرن سابقه، این بار در خدمت خلاقیت
دکتر بهزاد پایمرد از برنامهریزی برای احیای کارخانه قدیمی سیمان ری خبر داد و توضیح داد که این کارخانه در قالب قراردادی ۳۰ ساله از وزارت صنعت، معدن و تجارت اجاره شده و هدف، تبدیل آن به نمادی از تاریخچه توسعه علم و فناوری کشور است. وی با اشاره به اینکه ورود فناوری سیمان صد سال پیش زمینهساز جهش و توسعه بزرگ تهران و ایران شد، یادآور شد که تجهیزات آلمانی مستقر در این کارخانه چنان ارزشمند بودهاند که حتی شرکت سازنده (زیمنس) پیگیر بازگرداندن دستگاهها بوده است؛ اما طرحها و فراخوانهای لازم برای تبدیل این مجموعه تاریخی به یک پارک صنایع خلاق آماده شده است.
۸ هزار متر برای ساخت نمونه اولیه؛ بدون نیاز به خط تولید / وقتی آزمایشگاه به مدرسه میآید
مدیرعامل سازمان فناوریهای نوین از ایجاد زیرساختهای جدید برای تکمیل اکوسیستم فناوری پایتخت خبر داد و توضیح داد که برای رفع خلأهای موجود در مسیر فعالیت نخبگان و فناوران، مجموعهای تحت عنوان «فبلب» (آزمایشگاه ساخت سریع) در حال راهاندازی است؛ در همین راستا، مجموعهای ۸ هزار متری در منطقه ستارخان از شرکت مخابرات خریداری شده و در حال تغییر کاربری برای تبدیل شدن به قطب آزمایشگاهی تهران است. دکتر پایمرد در توضیح کارکرد این آزمایشگاهها اظهار داشت که بسیاری از شرکتهای دانشبنیان به دلیل نداشتن خط تولید، برای ساخت نمونه اولیه محصولات خود با چالش مواجهاند. آزمایشگاههای ساخت سریع با در اختیار داشتن ۱۵ تا ۲۰ ابزار پیشرفته صنعتی نظیر چاپگرهای سهبعدی و دستگاههای CNC، امکان تولید سریع و آزمون قطعات را برای این شرکتها فراهم میکنند تا نیازی به راهاندازی خط تولید پرهزینه نداشته باشند.
دکتر پایمرد به برنامههای ترویجی شهرداری برای کودکان و نوجوانان پرداخت و اعلام کرد که با هدف تربیت سرمایههای انسانی آینده، پروژه «فبلب کودک» در سطح شهر تهران کلید خورده است. در این مراکز، دانشآموزان ۱۰ تا ۱۶ ساله در فضایی آموزشی و در قالب بازی، از مرحله طراحی تا ساخت یک محصول را شخصاً تجربه میکنند.
وی اعلام کرد که ۵ مرکز ثابت فبلب کودک در پنج نقطه پایتخت در حال ساخت است و علاوه بر این، ۵ دستگاه اتوبوس مجهز بهعنوان فبلب سیار کودک آمادهسازی شده که طی یکی دو هفته آینده وارد چرخه خدمترسانی خواهند شد؛ بنابراین در مجموع ۱۰ مرکز تخصصی (۵ ثابت و ۵ سیار) به کودکان تهرانی خدمات ارائه خواهند داد. دکتر پایمرد با تأکید بر رویکرد عدالتمحور مدیریت شهری توضیح داد که فبلبهای سیار مستقیماً به مدارس مناطق کمبرخوردار اعزام میشوند تا تمامی کودکان شهر بتوانند از این خدمات آموزشی و فناورانه بهرهمند شوند و با هماهنگی مراکز آموزشی، این مجموعههای سیار از صبح تا غروب در مدارس و دانشگاهها مستقر خواهند شد.
مترو توحید؛ محل آزمون محصولات پیش از ورود به بازار
دکتر بهزاد پایمرد از بهرهبرداری از نخستین آزمایشگاه زنده (Living Lab) کشور در ایستگاه مترو توحید خبر داد. وی توضیح داد که از آنجا که این نوع آزمایشگاهها در دنیا در مکانهای پرتردد احداث میشوند، فضایی بالغ بر هزار متر مربع در این ایستگاه به پروژه اختصاص یافته است.
دکتر پایمرد کارکرد این آزمایشگاه را چنین تشریح کرد که بسیاری از شرکتهای دانشبنیان پس از تجاریسازی محصول، به دلیل عدم شناخت دقیق از بازار با شکست مواجه میشوند. در آزمایشگاه زنده، شرکتها محصولات نیمهنهایی خود را پیش از عرضه عمومی به نمایش میگذارند تا شهروندان در محیط واقعی با آن تعامل و بازخوردهای مستقیم خود را ارائه کنند؛ فناوران با استفاده از این بازخوردها، ایرادات محصول را برطرف و نسخه نهایی را با کمترین ریسک وارد بازار میکنند. عملیات عمرانی این پروژه در جریان است و تا دو ماه آینده وارد چرخه خدمترسانی خواهد شد.
شهر، آزمایشگاه میشود
مدیرعامل سازمان فناوریهای نوین، ایجاد آزمایشگاه شهری (Urban Lab) را از دیگر برنامههای کلان این سازمان برشمرد و توضیح داد که این مجموعه کارکردی مشابه آزمایشگاههای مرجع ملی (National Lab) در سطح بینالمللی خواهد داشت و در حال حاضر آزمایشگاه مرجع هوش مصنوعی در ذیل آن در حال ایجاد است.
نیازسنجی از درون؛ گفتگو با ۱۵ سازمان کلیدی شهرداری
دکتر پایمرد در پاسخ به پرسشی درباره نحوه احصای نیازهای شهری و ارتباط با نهادهایی چون معاونت علمی و وزارت علوم توضیح داد که در گام نخست، با مدیران عامل، معاونان و کارشناسان خبره ۱۵ سازمان و شرکت کلیدی در اولویت مدیریت شهری، نشستهای تخصصی برگزار شد تا نیازهای واقعی این سازمانها بهدقت احصا و هدفگذاری شود؛ چرا که گاهی در جریان گفتگوهای تخصصی، ابعاد واقعی و فناورانه یک نیاز تغییر میکند.
فانوس شهر؛ نیازهای مدیریت شهری روی میز دانشبنیانها
دکتر پایمرد از راهاندازی سامانه یکپارچه «فانوس شهر» برای مدیریت نیازهای فناورانه شهر خبر داد. این سامانه کارکردی مشابه سامانه «نان» (نظام ایدهها و نیازها) در وزارت علوم دارد؛ بدین شکل که تمامی نیازهای احصاشده مدیریت شهری تهران در آن بارگذاری میشود تا شرکتهای دانشبنیان، اکوسیستم نوآوری و دانشگاهیان بتوانند راهکارهای فناورانه خود را برای حل این چالشها ارائه کنند.
دکتر بهزاد پایمرد با اشاره به برنامهریزی برای اتصال سامانه فانوس شهر به درگاههای ارتباطی معاونت علمی و صندوق نوآوری و شکوفایی، از شناخت عمیق و ارتباطات گسترده تیم مدیریتی با اکوسیستم نوآوری کشور بهعنوان یکی از نقاط قوت این سازمان یاد کرد. رئیس هیئتمدیره سازمان پیش از این در جایگاه معاون فناوری وزارت علوم فعالیت داشته و سایر مدیران نیز سوابق روشنی در این وزارتخانه دارند. وی همچنین به عضویت پارک علم و فناوری شهرداری تهران در مجمع پارکهای کشور و حضور دکتر زراسوندی در ریاست این پارک اشاره کرد که سابقه مدیریت در پارکهای خوزستان و پارک بینالملل وزارت علوم را در کارنامه دارد و این امر ظرفیت قابل توجهی برای تعامل با بیش از ۱۶ هزار واحد فناور مستقر در پارکهای کشور ایجاد کرده است.
دکتر پایمرد از تعاملات سازنده با دکتر افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری خبر داد و اعلام کرد که تفاهمنامهای جامع میان ایشان و دکتر زاکانی، شهردار تهران تدوین شده که متن آن کاملاً نهایی شده و دو طرف آماده امضای آن هستند؛ مقرر شده صندوق نوآوری و شکوفایی نیز به این تفاهمنامه بپیوندد تا یک توافقنامه سهجانبه راهبردی برای حل مسائل شهری شکل بگیرد.
صندوق نوآوری اختصاصی؛ فراتر از تأمین مالی
مدیرعامل سازمان فناوریهای نوین در پاسخ به پرسشی درباره نحوه تأمین مالی پروژهها اظهار داشت که با توجه به اینکه توسعه فناوریهای نوین و هوشمندسازی شهر اولویت نخست شهردار تهران است، مدیریت شهری در این حوزه با مشکل مالی جدی مواجه نیست. وی تأکید کرد که نگاه به صندوق نوآوری صرفاً از منظر تأمین مالی نیست؛ بلکه برای تعریف پروژههای کلان و پیشران، شناسایی کارگزاران، تشکیل کنسرسیومها و بهرهگیری از ابزارهای مالی برای تسهیل پرداختها از ظرفیت این صندوق استفاده میشود. دکتر پایمرد همچنین از اخذ مجوزهای لازم برای راهاندازی صندوق پژوهش و نوآوری اختصاصی سازمان فناوریهای نوین شهرداری تهران خبر داد.
مدیریت فبلبها به بخش خصوصی واگذار میشود
دکتر پایمرد در تشریح مدل مدیریتی فضاهای فناورانه ایجادشده هشدار داد که برای جلوگیری از شکست این مدلها، به هیچ وجه قصد اداره دولتی و سازمانی این مجموعهها وجود ندارد. اگرچه ساختوساز فیزیکی و آمادهسازی این مراکز با اعتبارات شهرداری انجام میشود، اما برای مرحله بهرهبرداری یک شورای راهبری تشکیل خواهد شد و مدیریت اجرایی از طریق فراخوان به تیمهای توانمند بخش خصوصی واگذار میشود. وی یادآور شد که هماکنون دو تا سه تیم توانمند در سطح کشور در این حوزه شناسایی شدهاند و هدف آن است که مجموعههایی نظیر فبلب و فبلب کودک، درگیر بروکراسی اداری نشوند و با ایجاد جریانهای مالی پایدار به صورت مستقل و خودگردان فعالیت کنند.
دکتر پایمرد با تأکید بر اهمیت مدلهای اقتصادی در پروژههای نوآورانه اظهار داشت که هر مجموعهای که نتواند جریان اقتصادی خود را تأمین کند محکوم به شکست است و این نگاه در تمامی پروژههای سازمان لحاظ شده است. وی همچنین از حمایتهای شهردار تهران از پروژههای فناورانه، بهویژه در حوزه مقابله با آلودگی هوا، قدردانی کرد و اشاره داشت که دکتر زاکانی جسارت و ریسکپذیری لازم برای سرمایهگذاری در پروژههای نوآورانه را دارند.
دکتر پایمرد در ادامه با شفافسازی مأموریتهای این سازمان تأکید کرد که رسالت اصلی، حل مسائل تخصصی شهر تهران با استفاده از ظرفیت عظیم نخبگان است، نه موازیکاری با معاونت علمی ریاستجمهوری. وی با اشاره به استقرار ۱۰ دانشگاه برتر کشور در تهران و تمرکز چشمگیر شرکتهای دانشبنیان در پایتخت، این ظرفیت را فرصتی بینظیر برای فاصله گرفتن از مدیریت سنتی شهر دانست.
سیتکس در سال اول رکورد زد
دکتر بهزاد پایمرد در تشریح رویداد «سیتکس» اظهار داشت که این رویداد ملی با هدف توسعه فناوریهای شهری و تقویت تعامل مدیریت شهری با اکوسیستم نوآوری طراحی شده و چالشهای اصلی مدیریت شهری در چهار سرفصل حملونقل، فناوریهای مالی (فینتک)، عمران و خدمات شهری بهعنوان فراخوان اعلام شده است. استقبال از این فراخوان فراتر از انتظار بود و حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ طرح فناورانه به دبیرخانه ارسال شد. ثبت این آمار در سال نخست برگزاری، رکورد بینظیری محسوب میشود؛ چرا که حتی جشنوارههای باسابقهای نظیر شیخ بهایی نیز در بالاترین رکورد خود حدود ۷۰۰ طرح دریافتی داشتهاند.
دکتر پایمرد در تشریح بستههای حمایتی رویداد سیتکس اعلام کرد که طرحهای منتخب در این رویداد تا سقف ۳ میلیارد تومان جایزه نقدی و تا ۱۰ میلیارد تومان تسهیلات مالی دریافت میکنند. وی افزود که هدف از این حمایتها، پشتیبانی جدی از فناوران برای رساندن ایدههای منتخب به مرحله عملیاتی در بستر مدیریت شهری تهران است.
دیدگاه خود را بنویسید